Repertuar

     ATATÜRK: TÜRK  TİYATROSUNDA  İLK  KEZ!

     ATATÜRK’ÜN  DE  ROL  ALDIĞI  MOLIERE  TARZI  VE  ÜSLUBUNDA  HAREKETLİ  BİR  KOMEDİ

     Shakespeare  ”Hamlet”  adlı  oyununda  kralın  suçlarını ortaya sermek için Hamlet’e kralın önünde oynanacak bir oyun yazdırır. Amacı tiyatronun kralın vicdanına bir ayna tutarak vereceği tepkiden onu suçüstü yakalamasıdır. Çünkü iktidar sahibinin işlediği suç, krallıktaki çürümenin bir devamıdır; ölüler bile mezarlarından fırlayarak dirilere görevler yüklemiştir.

     ”Komedinin amaçlarından biri, insanlardaki kusurları, özellikle asrımız insanlarındaki kusurları ortaya koymaktır” diyen Moliere çok tepki topladı. Ya bugün, bu iki büyük yazarın anlayışlarına uygun oyunların yazıldığını söyleyebilir miyiz? Elbette hayır. Zira bugün suç işleyen ya da kusurları olan insanlar o kadar güçlendi ki, onları bir sahne üzerinde göstermek cesaret istiyor. Nitekim bu yüzden olacak, günümüz tiyatrosu bu kusurları göstermekten çok, bu kusurlara alkış tutturuyor. Zamanımıza hiçbir eleştiri getirmiyor. Oysa tiyatroyu tiyatro yapan, başka hiçbir sanat dalının başaramayacağı şekilde topluma bir ayna tutmasıdır.

     ”Hamlet” adlı oyunda bir ölüye yapılan haksızlık ve onun haklarına saldırı vardı; tiyatronun işlenen suçu, suçlu önünde tasvir etmesi vardı. “Atatürk” adlı oyun bu açılardan baştan sona Hamlet’in kralın önünde sahnelediği oyuna benzetilebilir. Aynı derecede abartılı ve gerçeğin bin kez büyütülmüş hali. Hamlet’te olduğu gibi burada da gizlenen suçu abartı ortaya çıkarıyor ve komedi işte bu oluyor.

     Bugüne dek Atatürk’le ilgili pek çok ciddi eser yazıldı. Biz, içinde Atatürk’ün olacağı bir komedinin bir ilk sayılacağı, fikir olarak halka ilginç geleceği, daha çok sevileceği, mesajını daha kolay ileteceği kanısındayız. Bugün ülkemizde bu kadar sevilmiş şahsiyetin bu kadar haksızlığa uğratılmasının sahne üzerinde gösterilmesinin zamanı gelmiştir, diyoruz; ve ekliyoruz: Atatürk’e haksızlık yapanlardan ancak halk onlara gülerse tam bir intikam alınmış olunur. Çünkü kendisine gülünen bir insanın artık söyleyecek sözü kalmamış, içyüzü ortaya çıkarılmış demektir. Komedi doğruyu test eden bir araçtır. Onun drama üstünlüğü, güldürürken içtenlik aramasıdır. Bu oyunun pek çok kişinin yüzündeki maskeyi indireceğini, iki yüzlülükleri sergileyeceğini biliyoruz. Bu nedenle başkalarının gülen yüzleri karşısında şimdiden asık suratlarını görür gibi olduğumuz düşmanlarımızın karşısında dayanışma içinde olabileceğimiz dostlar, kurumlar arıyoruz.

     Türk tiyatrosunda yeni klasik tarzda ilk oyun..

     Hazırcevap kahramanlar, laf cambazı oyuncular, zekaya dayanan, hep bir fikir ifade eden diyaloglar, kinaye dolu konuşmalar..
     Tiyatroda hiçbir oyunda bu kadar iğneleme, taşlama, sataşma görülmedi..

     Komedi tiyatrosunun sahneye konulacak ilk oyunu Shakespeare’in bugüne dek gözden kaçmış, tiyatro için önemli sayılacak bir buluşunu temel alıyor. “Tiyatronun asıl amacı dünyaya ayna tutmaktır” diyen bu büyük yazarın, “Komedinin amacı çağımız insanlarındaki kusurları ortaya sermektir” diyen Moliere’in tiyatro anlayışlarına uygun bir nitelik taşıyor. Onların belagatten uzak üsluplarını yeniden canlandırıyor, kurgu ve harekete dayanıyor. Cesaretiyle ise sahnelerimizi sarsma iddiasını taşıyor. Bu yolla ölmekte olan tiyatromuzun hayatını kurtarma ve onu tekrar eski parlak günlerine döndürme hedefini güdüyor.


     TANRISAL KOMEDİ

     İnsanın ne kadar iyi olursa olsun öldükten sonra bile kurnazlıktan vazgeçmediğini, her türlü entrikayı çevirebileceğini, iyi ruhların da cehenneme atılabileceğini gösteren, ölüm sonrası yolculuğu eğlenceli hale getiren, tiyatroda kurgunun ne olduğunu göstermesi bakımından önemli, zebaniler, melekler, şeytanlarla dolu, Tanrı’nın da arada bir kendini belli ettiği, şaşırtıcı, felsefi, olağanüstü bir komedi. Bu güldürü her ne kadar Dante’nin klasik eserinin ismini taşısa da bir uyarlama değildir; kurgusu, konusu, kişileri bakımından farklıdır, hiçbir alıntı taşımamaktadır. Ama Dante’nin eserinin düzeyine ulaşmaya çalışan, ona benzeyen bir güldürü olmak iddiasındadır.

‘ARAF’
Birinci Perde
Mezar
İkinci Perde
Araf
‘CEHENNEM’
Birinci Perde
Cehenneme giriş
İkinci Perde
Cehennem
‘CENNET’
Tek perdelik komedi
  “Komedide entrika, oyunun iskeletini, kurgu bu iskeleti bir arada tutan eklem yerlerini temsil eder. Oyunun özü, eserin ruhu olurken, diyaloglar bu iskeleti saran bedeni olurlar. Entrika, komediye hareket kazandırır; kurgu ise bu hareketin belli yönde seyretmesini sağlar. Her şeyi derli toplu tutarak oyunun dağılmasını önler. Ancak böylesi oyunlar izleyicinin dikkatini bir noktada tutmayı başarır. Çünkü ancak o zaman, her şey ahenk içinde bir arada bulunur, ilgi çekmenin tek koşulu budur..” “İnanıyorum ki, bu oyun bu tarife uygun düşen eserlerden biri olacaktır. Özellikle yönetmenine düş gücünü sergilemesi bakımından büyük imkânlar sunacaktır. Eğer bir trajedi, dram olsaydı ilgi çekmezdi, bence tüm çekiciliği komedi olmasında. Cüreti ona Tanrı katında geçen bir güldürü olma sıfatını kazandırıyor. Kimi yerde Shakespeare’den bu yana, onun üslubuna en çok yaklaşan bir üslup sergiliyor. Dogmaların insandan beklentileriyle insanın asli yapısının birbiriyle nasıl uyuşmadığını, çatıştığını, bundan nasıl bir komedinin doğduğunu gösteriyor. Böylece dünyanın her yerinde sahnelenebilecek bir oyun ortaya çıkıyor.”Bedrettin Şimşek

 


     ADEM  VE HAVVA

    İki perdelik komedi

——————————————————————–

    BİR SİYASETÇİNİN HİLELERİ

    Politikacıların çevirdikleri akıl almaz dolaplar. Siyaset ve toplum hayatımızı sahne üzerinde ayna gibi yansıtacak, yarına bir belge gibi kalacak iki perdelik komedi.


     AŞK UĞRUNA ÇEVRİLEN DOLAPLAR

     Marki de Sade’ın aynı adlı öyküsünden yapılan gülünç, şaşırtıcı bir uyarlama.


     AŞKIN TUHAFLIKLARI

     Konusu Maupassant’ın bir öyküsünden alınma, aşk üzerine komik özdeyişlerle bezeli bir komedi.


     PALTO, BURUN, FAYTON

     Gogol’ün en tanınmış üç öyküsünün olağanüstü bir kurguyla harmanlanıp, iç içe geçirilip tek bir komedi oyunu olarak yeniden yazılması. Moliere tarzı ve üslubuna yaklaşan oldukça hareketli bir komedi.

———————————————-

     BÜYÜK KOMEDİ

     Âşık İhtiyarlar ve Yoksulluğun Erdemleri adlı iki ayrı oyundan oluşan ikişer perdelik komedi